Categories
Geschiedenis

Heinrich de tegenkoning

Graaf Heinrich Raspe werd op deze dag in 1246 gekozen tot tegenkoning van Duitsland. Zijn officiële titel was tegenkoning van de Romeinen, omdat Duitsers het leuk vinden om dingen ingewikkeld te maken. Deze titel hoorde bij de troonsopvolger van het Heilige Roomse Rijk. Dit keizerrijk was een opvolger van het (west) Romeinse keizerrijk en Nederland maakte er ook nog een tijdje deel van uit.

Het zegel van Heinrich Raspe de tegenkoning der Romeinen (afbeelding door: Otto Posse)
Het zegel van Heinrich Raspe de tegenkoning der Romeinen (afbeelding door: Otto Posse)

In tegenstelling tot de meeste keizer- en koninkrijken was de opvolging niet erfelijk geregeld, maar via een verkiezing door de zogenaamde keurvorsten. Als een keizer overleed dan werd de koning van de Romeinen door de paus gekroond tot nieuwe keizer en de keurvorsten kozen dan weer een nieuwe koning der Romeinen. Paus Innocentius IV  had echter een akkefietje met keizer Frederik de tweede en besloot dus de Duitse vorsten te stimuleren om een andere koning te kiezen dan degene die de keizer steunde. Koning Heinrich werd aldus de tegenkoning van koning Conrad IV, die eerder tot koning was gekozen en er brak meteen oorlog uit tussen de twee. Heinrich versloeg Conrad in de slag bij Nidde, maar overleed helaas enkele maanden later zodat Conrad alsnog de enige koning werd en Heinrich de analen in is gegaan als tegenkoning.

Helaas is het al zo’n 600 jaar geleden dat de laatste tegenkoning werd verkozen, maar wellicht dat het tijd is in Nederland deze oude traditie in ere te herstellen. Iemand een idee wat Peter-Jan Rens tegenwoordig doet?

Categories
Religie

Heilige Beenderen

Binnen de katholieke kerk bestaat er al eeuwenlang de hobby om relikwieën van Jezus en allerlei heiligen te verzamelen. Vaak heeft dit een economische reden. Als een dorp, stad of kerk een belangrijk relikwie in handen heeft, dan zorgt dat voor een constante stroom pelgrims en dus geld.

Zoals altijd als er geld in het spel is, zijn er lieden die het niet zo nauw met de waarheid nemen, omdat er meer verdiend kan worden. Hierdoor is er wel eens geschat, dat met alle fragmenten waarvan gezegd wordt dat ze afkomstig zijn van het kruis van Jezus, er een half bos opgezet kan worden.

In de middeleeuwen waren niet alleen kruisfragmenten en objecten die Jezus had aangeraakt populair, maar vooral ook delen van het lichaam van Jezus, of van andere figuren uit de bijbel. In Rome worden bijvoorbeeld de schedels van Sint Peter en Sint Paulus bewaard in de St. Jan van Lateranen kerk.

Op een gegeven moment werd het natuurlijk lastiger om lichaamsdelen van bijbelse figuren te verkrijgen en richtte zich de aandacht op modernere heiligen. Toen ook deze bron op begon te raken besloot een groep mensen in Umbrië om de lokale kluizenaar maar alvast een kopje kleiner te maken zodat ze zeker wisten dat ze zijn beenderen konden gebruiken om pelgrims aan te trekken. Helaas voor hen ontkwam de heilige Romualdus en stierf hij ergens anders, waar ze uiteraard enthousiast zijn overblijfselen tentoonstelden.

Hij kijkt ook zo lekker heilig.
Hij kijkt ook zo lekker heilig.

Van andere figuren werd direct na hun dood het lichaam verdeeld, zoals dat van de heilige Elisabeth van Thüringen, van wie enthousiast zelfs de tepels werden afgesneden om mee te nemen. Ook mensen die niet heilig waren verklaard, maar wel bekend waren, werden een bron van relikwieën. De filosoof Thomas van Aquino* werd bijvoorbeeld direct na zijn dood in een ketel gestopt en uitgekookt om mooie beenderen te krijgen. Zelfs de Romeinse schrijver Livius werd opgegraven en zijn armbeen werd als cadeau aan paus Leo X gegeven.

 

*Thomas werd later wel heilig verklaard, maar dat was nog niet zeker op het moment dat hij uitgekookt werd

Categories
Geschiedenis Religie Trivia

Thomas a Kempis en Johannes Paulus de eerste

Alhoewel Harry Mulisch beweerde de grootste schrijver van Nederland te zijn komen anderen hier wellicht eerder voor in aanmerking. Over smaak valt te twisten, maar over bekendheid en oplages niet en dan legt Harry het vele malen af tegen Thomas a Kempis.

Thomas was een Kempense monnik die de eer heeft het volgens velen meest gelezen boek naast de bijbel geschreven te hebben. Het boek dat Thomas schreef is De imitatione Christi, of wel hoe word ik een goed Christen? Deze handleiding was bijzonder populair onder katholieken, maar ook onder protestanten. Die censureerden uiteraard wel de “paapse stoutigheden”. Want je weet: katholieken zijn niet geheel te vertrouwen (of geheel niet eigenlijk).

Je zou verwachten dat iemand als Johannes Paulus de eerste dit boek niet echt nodig had. Immers hij was gekozen tot paus en je zou er van uit kunnen gaan dat de opperkatholiek wel enig verstand zou hebben van hoe een goed Christen te zijn.

In de middeleeuwen was het goed gebruik dat de paus het niet zo nauw nam met de Christelijke waarden, maar het gaat hier over de 20ste eeuw en de tijd dat de paus vrolijk oorlog voerde, kinderen kreeg bij z’n minnares en z’n neefje van 7 tot kardinaal bombardeerde is al een tijdje voorbij. Toch bleek ook JP de eerste niet zeker van z’n zaak en vertrouwde hij kennelijk op het boek van Thomas. Hij werd hij namelijk dood gevonden met dit boek in z’n hand. Wellicht dat hij van schrik gestorven is tijdens het lezen (misschien wel van de paapse stoutigheden). Feit is dat hij het maar een maandje vol heeft gehouden als paus.

Moraal van dit verhaal (en een goede raad aan Franciscus) : als je paus wordt probeer dan vooral niet zo Christelijk mogelijk te leven, dat is dodelijk.