Tag Archives: nerd

Wiskunde en The Wonder Years

Van 1988 tot 1994 werd de serie The Wonder Years in de VS uitgezonden. Het draaide hierbij om hoofdrolspeler Kevin Arnold, die in de jaren 60 gevolgd wordt van de laatste klassen van de lagere school tot halverwege de middelbare school. Wat The Wonder Years onderscheidde van andere series was het commentaar van de volwassen Kevin, die als verteller fungeert en terugkijkt op zijn jeugd, met zeer herkenbare observaties. Deze rol werd ingesproken door Daniel Stern, die het duidelijk buiten beeld beter doet dan in beeld, getuige zijn rol als boef in de Home Alone films.

Fred Savage, die Kevin Arnold speelde is geen wiskundige en heeft ook z'n zwevende ib niet laten verwijderen...Boring! (foto by Allen Light)
Fred Savage, die Kevin Arnold speelde, is geen wiskundige en heeft ook z’n zwevende rib niet laten verwijderen…Boring! (foto by Allen Light)

In de serie heeft Kevin 2 beste vrienden: zijn nerdy buurjongen Paul en vriendinnetje Winnie. Van de acteur die Paul speelde, circuleerde op Internet jarenlang het gerucht dat het de jonge Marilyn Manson betrof, voordat deze zijn zwevende rib liet verwijderen teneinde aan auto-fellatio te kunnen doen. Het eerste deel van dit gerucht is zeker niet waar.

Behalve geruchten is het Internet ook een bron van trivia en personen die het nodig vinden anderen lastig te vallen met hun triviale kennis. Filmfanaten doen dit vaak in de vorm van het Six Degrees of Kevin Bacon-spel. Dit is gebaseerd op het Six Degrees principe, dat stelt dat je via 6 connecties iedereen in de wereld kent. In Six Degrees of Kevin Bacon is het doel dus een willekeurige acteur in zo min mogelijk films met Kevin Bacon te verbinden, gebaseerd op het feit dat Kevin Bacon ooit beweerde met heel Hollywood te hebben samengewerkt. Het minimale aantal connecties tussen Kevin Bacon en een acteur is diens Bacon-nummer.

In de wiskunde bestaat er een soortgelijk nummer, het Erdos-nummer. Het gaat hierbij om de minste connecties tussen een wetenschapper en de wiskundige Paul Erdos, waarbij connecties bestaan uit het gezamenlijk publiceren van wetenschappelijke artikelen. Gezien Erdos zijn leven lang rondzwierf en onderdak kreeg bij collega’s, waar hij vervolgens mee publiceerde, kan hij vergeleken worden met Kevin Bacon qua centrale rol binnen hun vakgebied.

De meeste acteurs en wiskundigen hebben een Bacon- of Erdos-nummer, maar de combinatie is een stuk zeldzamer. Danica McKellar is echter een van de personen met een Erdos-Bacon-nummer. Haar Erdos-nummer is 4 en haar Bacon-nummer is 2, wat haar een Erdos-Bacon-nummer van 6 geeft. Toevallig speelde zij Winnie in de Wonder Years alvorens wiskunde te gaan studeren aan UCLA, waar ze summa cum laude afstudeerde. Inmiddels wordt ze ook genoemd in het Chayes-McKellar-Winn theorema, wat te maken heeft met ferromagnetische Ashkin Teller modellen, voor de geïnteresseerden…

Stephen Hawking deelt het Erdos-Bacon-nummer met McKellar, maar wint het toch om dat hij een van de slechts 20  a 30 mensen is die een Erdos-Bacon-Sabbath-nummer hebben. Het Black Sabbath-nummer van deze eindbaas is nummer is namelijk 2, wat z’n Erdos-Bacon-Sabbath-nummer 8 maakt.

Nerds in de Bronstijd

Niet alleen foodies bestaan al duizenden jaren, ook nerds lopen al millennia mee. Kleine, bewerkte stenen gevonden in een 5000 jaar oud graf, zouden wel eens de oudste speelstukken kunnen zijn die ooit gevonden zijn, volgens Turkse archeologen die de graven uit de vroege Bronstijd aan het opgraven zijn.

De kleine stenen zijn gevonden bij Başur Höyük, een grote grafheuvel in zuidoost Turkije. Het zijn 49 stenen gemaakt in verschillende vormen en geschilderd in de kleuren groen, rood, blauw, zwart en wit. Sommige zien er uit als varkens, honden en piramides, andere zien er meer als pionnen uit. Ook zitten er dobbelstenen bij. Behalve de stenen zijn er ook resten gevonden van houten onderdelen.

1.gaming-stones1
Wij zijn er van overtuigd dat die piramide-vormige stenen vierzijdige dobbelstenen zijn.

Er zijn al eens eerder kleine, bewerkte stenen gevonden, maar vaak minder mooi afgewerkt. Meestal werden deze ook los aangetroffen, in plaats van netjes gegroepeerd. Van deze eerdere voorwerpen werd aangenomen dat het hulpmiddelen waren om voorraden te tellen of transacties te registreren.

Of het echt het oudste spel is dat ooit gevonden is, is niet helemaal zeker. De stukken zijn gedateerd tussen 3100 en 2900 jaar voor Christus. Het gebied waar de opgravingen gedaan zijn, wordt al sinds 7000 voor Christus bewoond. Eerdere kandidaten voor het oudste bekende spel waren het Egyptische Senet en het Koningsspel van Ur. Van Senet zijn borden gevonden die stammen uit circa 3100 voor Christus, wat dus ongeveer even oud is. Van het Koningsspel van Ur uit Sumerië zijn complete borden gevonden van rond 2600 voor Christus.

Een ding is in elk geval duidelijk: Ook 5000 jaar geleden waren er al nerds. Sterker nog ze hoorden waarschijnlijk bij de elite van de samenleving, want ze hadden tijd voor spelletjes met vreemde dobbelstenen. Het gepeupel had het waarschijnlijk te druk met brood op de plank krijgen.

Over programmeren, Boy George en de grootste Engelse nederlaag ooit

Op 14 juni 1822 leverde Charles Babbage een voorstel in bij de Engelse Royal Astronomical Society om een mechanische rekenmachine te maken. Een van de eerste voorlopers van de computer. Omdat zijn ontwerp nogal groot en ingewikkeld was (het bestond uit 25.000 onderdelen en woog ruim 13 ton) heeft hij het nooit afgemaakt. Te meer daar Babbage halverwege besloot om ook te gaan werken aan een programmeerbare rekenmachine die hij wel bouwde.

De eerste die daar een algoritme of programma voor schreef was Ada Lovelace, de dochter van de romantische dichter Lord Byron.  Haar vader verliet haar moeder aan maand na haar geboorte en ze werd door haar moeder opgevoed, die haar aanmoedigde zich te richten op wiskunde en logica zodat ze niet krankjorem zou worden zoals haar vader met z’n prutsgedichten.

In gerelateerd nieuws viert Boy George vandaag z’n verjaardag. Het schijnt dat de zanger van Karma Chameleon alweer een tijdje van de drugs af is. Wellicht heeft dat te maken met zijn op maat gemaakte bijna dood ervaring toen er een enorme discobol tijdens een optreden van een plafond naar beneden viel en vlak naast hem terecht kwam.

Toevalligerwijs werd Boy George precies 294 jaar geboren nadat de Nederlandse vloot de grootste nederlaag in de geschiedenis toebracht aan de Engelse vloot bij de tocht naar Chatham.

Deze tocht vond plaats tijdens de 2e Engels-Nederlandse oorlog en hierbij werd onder bevel van Michiel De Ruyter de halve Engelse vloot tot zinken gebracht, terwijl ze dachten dat ze veilig geparkeerd lagen op de marinebasis bij Chatham. Omdat er ook een leger van 1500 mariniers mee was, die een fort aan de rivier de Medway innamen, brak er in London volledige paniek uit en vluchtte het rijke deel van de bevolking met hun kostbaarheden richting platteland. De Nederlanders keerden ondertussen na 5 dagen terug naar Nederland met het Engelse vlaggeschip de Royal Charles op sleeptouw.

De toeristenattractie op weg naar Nederland. (Jeronymus van Diest)
De toeristenattractie op weg naar Nederland. (Jeronymus van Diest)

De Spiegel van de Royal Charles is nog steeds te bewonderen in het rijksmuseum. De rest van het schip lag in eerste instantie als toeristenattractie in de haven van Hellevoetsluis, tot de koning van Engeland begon te zeuren dat het oneervol was om een schip dat naar hem genoemd was zo te behandelen. Het schip werd toen maar afgebroken als sloophout, behalve dus de spiegel.