Category Archives: voedsel

William Buckland de alleseter

William Buckland was een geoloog, theoloog en paleontoloog gespecialiseerd op het gebied van fossiele uitwerpselen. Hij was de eerste die een wetenschappelijke beschrijving van een dinosaurus produceerde. Hij wist dat een andere wetenschapper ook bezig was met fossiele botten en gaf hem dus het advies om heel grondig te werk te gaan, vooral niet te haasten en alles goed te controleren. Dit gaf William de tijd om snel zelf een omschrijving te maken en zo als beschrijver van de Megalosaurus de boeken in te gaan, zijn (naar nu bleek) concurrent vertwijfeld achter latend.

Megalosaurus kaak
Veel meer dan dit stuk kaak had Buckland niet nodig om een mooie naam voor het beest te verzinnen.

Omdat hij theoloog was, maar ook geoloog, bedacht hij een theorie die verklaarde waarom de aarde miljoenen jaren oud leek, maar de bijbel het had over zo’n 6000 jaar. De truc was om het woord beginne te interpreteren als een enorm lange periode. Zo gezien was er een enorme periode waarin allerlei dieren en planten telkens uitstierven door rampen om vervolgens te worden vervangen door een nieuwe set planten en dieren. Dit verklaarde vervolgens de fossielen en aardlagen, die gevonden werden en enorm oud waren zonder in tegenspraak met de bijbel te zijn.

Behalve dat hij bekend was om zijn wetenschappelijke prestaties hield William er wat curieuze gewoontes op na. Zo had hij de gewoonte om geologisch veldwerk  te doen in vol academisch ornaat. Wandelaars kwamen dus in heuvelachtig gebied regelmatig een kerel tegen in toga, die bezig was in stenen te hakken.

Daarnaast hield hij in zijn huis een halve dierentuin aan wilde beesten, met als enige doel ze allemaal op te eten. Bezoekers aan zijn huis kregen dan ook regelmatig gerechten opgediend zoals gebakken panter of gekookte zeeslak. Als doel had Buckland zich gesteld om elk levend wezen geproefd te hebben. Toen hem eens gevraagd werd of dat nou smaakte beweerde hij dat elk dier z’n eigen aantrekkingskracht had, behalve de mol, die was namelijk ronduit smerig.

Zijn grote eetlust leidde ook tot een van de merkwaardigste gebeurtenissen rond een Franse koning. Tijdens de Franse revolutie werd namelijk het gebalsemde hart van Lodewijk de 14e geëvacueerd uit de kerk waar het lag en richting Engeland verscheept. Toen Buckland enige decennia later te gast was bij een etentje in Nuneham, waar het hart bewaard werd, ging het hart in een zilveren schaal de tafel rond. Zodra het bij Buckland kwam riep hij uit: “Ik heb veel vreemde dingen gegeten, maar nog nooit het hart van een koning!” waarna hij ogenblikkelijk zijn tanden erin zette en het verschrompelde hart opat. Ongetwijfeld tot afschuw van zijn tafelgenoten.

That’s so very Macaroni…

Over pasta gaan vele verhalen. Zo dacht men lange tijd dat Marco Polo de eerste was die vanuit China pasta meenam naar Europa. Aangezien het eerste Europese document over pasta stamt uit 1154, precies honderd jaar voor de geboorte van Marco Polo, is die theorie niet zo waarschijnlijk. Dat voornoemd document uit Sicilië komt, is dan wel weer logisch. De meest gangbare theorie stelt namelijk dat Arabieren pasta meenamen tijdens hun verovering van het eiland in de 8-ste eeuw. Vanuit Sicilië veroverde het vervolgens Italië en de rest van Europa.

Een ander verhaal dat gaat, is dat Isaac B. Fubine in de 17e eeuw in Den Haag een patent zou hebben gekregen op Macaroni. Gezien de afwezigheid van elke betrouwbare bron en het feit dat Nederlanders tot aan de jaren 50 van de afgelopen eeuw nog nooit van pasta gehoord hadden, is dit verhaal waarschijnlijk een internet hoax.

Tegenwoordig worden er echter wel patenten verleend op pasta, en dan specifiek op de vorm. Het Amerikaanse Kraft Foods maakt hier handig gebruik van. Zij produceren pasta met kaas, die speciaal gericht is op jonge kinderen. Om het eten aantrekkelijker te maken, wordt de pasta in speciale vormen gemaakt waar Kraft patent op aanvraagt. Daardoor is bijvoorbeeld brontosaurus-, saxofoon- of astronautvormige pasta alleen verkrijgbaar bij Kraft. Inmiddels hebben ze zo’n 2000 patenten op pastavormpjes, waarvan wellicht de belachelijkste de complete Verenigde Staten inclusief alle staten pasta is.

Hier een voorbeeld van zo'n engelse hipster, toevallig was hij ook bij een Venus expeditie betrokken, daarover later meer...
Hier een voorbeeld van zo’n Engelse hipster, toevallig was hij ook bij een Venus expeditie betrokken, daarover later meer…

Behalve pasta staat Macaroni overigens ook ergens anders voor. 18e-eeuwse Engelse hipsters met te veel geld hadden namelijk de gewoonte om, voordat ze trouwden, een grote rondreis door Europa te maken, waarbij Italië een vast onderdeel was van de reis. Tijdens deze zogenaamde Grand Tours kwamen ze in aanraking met de nieuwste Italiaanse mode, die ze bij terugkomst in London introduceerden. De rest van Engeland vond het maar onzin en de hipsters werden Macaroni’s genoemd, vrij naar de Italiaanse Maccheroni pasta.

Curry: ouderwets lekker

De moderne archeoloog houdt zich met meer bezig dan alleen naar scherven zoeken om daarna te gaan puzzelen om te kijken van wat voor pot ze afkomstig zijn. Dankzij nieuwe technieken kunnen we tegenwoordig eindelijk ook zien wat voor gerechten er in de potten gemaakt zijn. Het helpt natuurlijk wel als de afwas niet al te goed gedaan is.

Eerdere archeologische vondsten toonden al aan, dat linzen al gegeten worden sinds tussen de 9 en 13 duizend jaar geleden. Mensen die goed opgelet hebben bij hun christelijke opvoeding (of joodse natuurlijk), weten dat Esau zijn geboorterecht al ruilde voor een goed bord linzenstoofpot van zijn broertje Jakob. Maar zou dat een lekker gekruid bordje zijn geweest, of een laffe hap?

Met behulp van de ‘starch grain analysis’ methode, wisten archeologen Arunima Kashyap en Steve Weber van de Washington State University in Vancouver sporen van specerijen te vinden. Ze onderzochten tandresten en oude scherven van tussen de 2200 en 2500 voor Christus uit India. Er werd gekeken naar de zetmeelresten die op de vondsten achtergebleven waren. Bij het verwarmen laat elke plant laat zijn eigen moleculaire vingerafdruk achter in de vorm van deze zetmeelresten.

Er zit nog wat curry tussen je tanden!
Pas op, er zit nog wat curry tussen je tanden!

Wat blijkt? Ze vonden resten van zowel gember als kurkuma (ook wel koenjit of geelwortel). Voeg dat samen met de verkoolde knoflook die ze erbij vonden en wat linzen, en je hebt een goeie ouderwetse curry: een 4500 jaar oude curry. Toegegeven, voordat de curries echt pit krijgen, moeten we wachten tot de Portugezen de chilipeper introduceren in India in de 16e eeuw.

Filet Americain

Iedereen kent wel het oranje goedje dat bestaat uit een hoop conserveermiddel, kleurstoffen, bouillon en rauw rund- (of paarden)vlees. Weinigen weten echter waar de naam voor deze lekkernij vandaan komt. Lekker geldt trouwens over het algemeen alleen als je alle kunstmatige toevoegingen weglaat en het eet op de dag dat het geproduceerd wordt, maar dat terzijde.

(copyright Marion Golsteijn)
(copyright Marion Golsteijn)

Op internet zijn verschillende verhalen te vinden over de oorsprong waaronder eentje over een of andere Belgische voetballer die Martino heet en waar het iets mee te maken zou hebben. Als het Filet Martino had geheten dan was dat wellicht een optie geweest, maar nu lijkt het me vrij stug. Ook de Amerikanen hebben echter niets te maken met dit beleg. Die zijn panisch voor rauw vlees en kunnen het dus ook niet hebben verzonnen. De Filet Americain heeft dan ook niets te maken met Amerika, maar met het American hotel op het Leidseplein in Amsterdam. Het restaurant van het hotel heet bar americain en het is hier dat op 10 juli 1895 voor het eerst de kenmerkende combinatie van tartaar (gehakt rauw rundvlees) en kruiden met bouillon werd geserveerd aan notabene Mata Hari!

Net als de Waldorf salade en de Singapore Sling is het dus genoemd naar de plaats waar het is uitgevonden.